خلق ، و شكر « 1 » . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : هركه روى او تنگ است علم او كم است ، پس حيا در طلب علم خوب نيست « 2 » . و از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله منقول است : از امثال حكما و دانايان پيش نمانده مگر يك مثل كه اگر حيا ندارى آنچه خواهى بكن ، يعنى ترك حيا موجب ارتكاب جميع قبايح مىشود « 3 » . و در حديث ديگر فرمود : حيا بر دو وجه است ، يكى از ضعف عقل است و سستى رأى است ، و ديگر قوّت است و اسلام و ايمان است « 4 » . و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : حضرت عيسى مىفرمود : كسى كه در خانهء خود به خلوت بنشيند ، بايد پردهء خانه را بياويزد ، به درستى كه حق‌تعالى حيا را در ميان خلق قسمت فرموده چنانچه روزى را قسمت فرموده « 5 » . و از اين حديث شريف ظاهر مىشود كه سنّت است كسى كه به بيت الخلا رود جامه‌اى بر سر بيندازد يا پيچد كه سر و رو را فراگيرد ، چون حالت ناخوشى است مناسب حيا اين است كه روى خود را بپوشد ، يا آنكه چون در اين حالت بر عيوب ظاهرهء خود از فضلات و كثافات مطلع مىشود بايد كه عيوب باطنه و اخلاق ذميمه و گناهان خود را ياد كند ، و از آنها شرم كند كه از اين كثافتهاى ظاهرى بدتر است ، و در دعاهاى آداب خلوت اشاره به اين معنى هست .

--> ( 1 ) اصول كافى 2 / 107 ح 7 . ( 2 ) اصول كافى 2 / 106 ح 3 . ( 3 ) بحار الانوار 71 / 333 ح 8 . ( 4 ) بحار الانوار 71 / 334 ح 10 . ( 5 ) بحار الانوار 71 / 334 ح 11 .